Via de Kerklaan lopen we langs groene velden tot we op een naamloos zandpad belanden dat de grens markeert. We volgen het pad tot de grensovergang Langeveen – Striepe. Vlak voor de kruising treffen we links in een bosje grenspaal no. 97 aan. De hoeken van de grenspaal zijn scherp geslepen en het graniet glanst in de zon, van zoveel nieuwigheid gaat weinig grensromantiek uit. De originele paal is een tiental jaren geleden plotsklaps verdwenen en ik stel me een nooit gemaakte zwart wit foto voor van een paar mannen, zwoegend in hemdsmouwen in het duister van de nacht.

Iets meer grensgevoel krijgen we bij de grensovergang Langeveen-Striepe. Hier wordt de grens gemarkeerd door betonnen duikers met roodwitte signaalstrepen. Dat valt wel op. Met aan de Duitse kant twee huizen en daarna, zo ver het oog rijkt, heel veel groen land. In de berm een bordje: ‘Der Höchste Windpark der Welt hier? 250M Hoher Wanhsinn!!!’ Als we via de Grensweg terug naar Langeveen lopen komt ons een jongen op een crossmotor tegemoet, even later scheurt hij de bocht om, het naamloze zandpad op. Een stofwolk tussen Duitsland en Nederland markeert zijn route.

Kloosterhaar, pakweg 5 kilometer noordelijker gelegen, wordt onze tweede stop. We lopen deze keer niet richting de grens, maar zuidwaarts, de Engbertsdijksvenen in. Hier ligt een van de laatste stukjes onvergraven hoogveengebied van Nederland. Door uitdroging bedreigd, maar inmiddels Natura 2000-gebied is een reddingsplan opgetuigd om het veen met voldoende water te voeden. Het is een uitgestrekt gebied, zo’n 1000 hectare en je kan er uren dwalen. De afgegraven gebieden komen rechtstreeks van de tekentafel van weleer, dijken, water en veen vormen samen een prachtig grid. In het natte veen bloeit het wollegras. Op de schrale heidegronden staan een aantal bomen in bloei.

Hier in alle stilte aan de rand van het land wonen lijkt bijna verleden tijd. Het Duitse lege land, gebied grenzend aan Langeveen en Kloosterhaar is bestemd voor een windpark, met joekels van 248 meter hoog, de deelgemeente Itterbeck (Dld) is al overstag, de gemeenteraad van Uelsen (Dld) zal nog wel moeten instemmen, lees ik in de Tubantia van 21 maart 2021. En dat terwijl Langeveen ook is aangewezen als ‘zoekgebied’ voor de plaatsing van Nederlandse windturbines. Dat zal nog wel wat emoties aan weerzijden van de grens gaan opleveren. Ineens is die grens weer heel erg aanwezig.

De drijvende tuinen van Zutphen

Overleven op de afvalberg

De Waagschaal en het tijdelijke landschap van Noorderhaven

Deze blog is gepubliceerd op de site van de GSRO. Lees meer.

Daarnaast heb je ook lijsten met vernieuwende, tegendraadse of anderszins innovatieve ideeën die ons zo halverwege het jaar in de schoot worden geworpen. De namen die achter deze initiatieven zitten zijn vaak nog niet zo bekend, de geopperde of uitgewerkte ideeën zijn vaak stuk voor stuk pareltjes. Nog klein, maar misschien wel in staat een olievlek te worden en verandering te bewerkstelligen.

Zo kennen we in Nederland al een aantal jaren de Herman Wijffels Innovatieprijs. Zat deze prijsvraag oorspronkelijk met name op het domein van de duurzaamheid, dit jaar is voor het eerst een nieuwe categorie toegevoegd, die van de zorg en welzijn. Of neem de MKB innovatie top 100, een samenwerking tussen het NRC en Syntens. Ook een mooie lijst waarop elk jaar opnieuw een aantal bijzondere en onverwachte innovaties verschijnen die tot nadenken stemmen.

Voorpagina Vrij Nederland editie 9 maart 2013 

Gisteren kwam een nieuwe lijst af: Vrij Nederland en Kennisland hebben de Nederlanders uitgedaagd – een en ander conform het initiatief opgestart door de Britse zondagskrant The Observer – om Radicale Vernieuwers voor het voetlicht te halen. De actie leverde 400 inzendingen op waarvan er uiteindelijk door de jury 23 zijn geselecteerd en in de editie van deze week van Vrij Nederland als een soort bloemlezing zijn gepresenteerd. Zit er een rode draad in die 23 verhalen? Ja toch wel. Wat opvalt is dat de meeste initiatieven mogelijk zijn geworden dankzij social media of digitale technieken. Opvallend is ook het begrip waarde. Dat is in veel initiatieven niet uitgedrukt in geld. Daarnaast is er in de meeste gevallen ook sprake van omdenken of is tot een oplossing gekomen door tegen de stroom in te roeien. Een doorklik naar een link, nee die is er (nog) niet. Deze 23 voorbeelden, hoe vernieuwend ze ook zijn, zijn op traditionele wijze te verkrijgen. Gewoon door deze week het VN kopen!

Mijn persoonlijke voorkeur uit de lijst van 23 in willekeurige volgorde: Bluerise, een zeewatercentrale voor schone energie. Onterfd Goed, het ontzamelen van museale collecties. Hack de Overheid, vrijgeven van data. Thuisafgehaald, koken voor derden tegen kostprijs. De WakaWaka led-lamp, licht van zonne-energie voor de derde wereld. VJ Movement, nieuws vanuit verschillende perspectieven. Het Repair-Cafe, duurzaam repareren. De Eigen Kracht Centrale, zelf hulp regelen in plaats van terug te vallen op de verzorgingsstaat. Zorgvoorelkaar.com, een marktplaats voor vrijwilligers en Flintwave, crowdfunding voor wetenschappers. Dit zijn er al weer 10 van de 23 en de rest, ook prachtig, maar ik kan ze hier moeilijk allemaal benoemen.

Toegevoegd 8 maart: Inmiddels is op de site van Kennisland een overzicht geplaatst van de 23 initiatieven met een doorlink naar de desbetreffende sites.

Vandaag verscheen een interessant persbericht. Nederland krijgt wellicht binnenkort een World Food Center. Iconische architectuur in de vorm van een ei zou wel eens in Ede kunnen verschijnen. Het is nog niet zeker, haalbaarheidsonderzoeken zullen het toekomstig bestaansrecht nog moeten gaan aantonen.

Het idee spreekt aan. Als het allemaal doorgaat verrijst er in Ede over een paar jaar de ontmoetingsplek voor kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheden en consumenten rondom het thema voeding, gezondheid en duurzaamheid. Kennisvergaring en belevenis zullen centraal komen te staan.

Foto website World Food Center

Eigenlijk wel raar dat we een dergelijke plek nog niet eerder in Nederland hebben gecreëerd. De sectoren Agro & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen zijn aangewezen als topsectoren. Internationaal worden we alom om onze kennis en kunde op het gebied van land- en tuinbouw gerespecteerd. Het toebereiden en nuttigen van voedsel voegt steeds meer belevingswaarde aan ons leven toe. Tijdschriften als Delicious en Lekker zijn al jaren geliefde Sint- en Kerst cadeautjes en we zijn met z’n allen meesterkoks in het toebereiden van uitheems eten geworden. Feitelijk zijn we zelfs bijna verleerd hoe de Hollandse pieper en gehaktbal moet worden bereid en we schrikken soms van ons eigen laconieke gedrag omtrent het omgaan met voedsel. Vorige week nog werden we wakker geschud met berichtgeving  dat de helft van ons voedsel in de afvalemmer zou verdwijnen, niet alleen de consument, maar ook restaurants, cateraars en supermarkten (houdbaarheidsdatum) zouden hieraan debet zijn.

Ooit hadden we het Evoluon in Eindhoven (techniek en toekomst), inmiddels hebben we Naturalis in Leiden en Nemo in Amsterdam (natuur en techniek). In een land waar zoveel kennis is omtrent de land en tuinbouwsector, waar de burger zich meer en meer bewust is van het belang van kwalitatief goed voedsel, waar de slowfood beweging aanslaat en waar we experimenten met stadslandbouw in het voormalig CBS gebouw in Heerlen niet schuwen moet toch ook ruimte en markt zijn voor een onderzoeks en belevings centrum op het gebied van Food?